دوشنبه ٠٨ خرداد ١٣٩٦
اولین جلسه کارگروه توسعه آموزش مجازی در سال 1396
نشست مشترک با مدیرEDC دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه
برگزاری دوازدهمین جلسه نمایندگان آموزش مجازی دانشکده ها
نشست مشترک با نمایندگان مدیریت ترجمان، تبادل و تجاری سازی دانش
جشنواره بزرگداشت خانم دکتر پروانه وثوق: خانم دکتر دهناد به عنوان برترین استاد مجازی دانشگاه
حضور مرکز آموزش های الکترونیکی دانشگاه در پنل آموزش مجازی کنگره کشوری آموزش پزشکی و جشنواره شهید مطهری
جشنواره استاد وثوق، انتخاب سرکار خانم دکتر دهناد به عنوان استاد مجازی برتر
کارگاه های تولید محتوای فروردین ماه 96
شناسنامه فایل های تولید شده در مرکزآموزش مجازی
پیام نوروزی جناب آقای دکتر سلطانی عربشاهی- معاون محترم آموزشی دانشگاه
کارگاه های تولید محتوای اسفندماه95
فرآیندبرگزاری دوه های کوتاه مدت و پودمانی پزشکی

آموزش از راه دور (Distance Education)

عبارت است از سازماندهی فرایند یاددهی و یادگیری توسط یک موسسه ( و نه یک معلم) جهت ارایه یادگیری فردی و مستقل برای یادگیرندگانی که از نظر فیزیکی در محیط‏های آموزش سنتی مانند کلاس درس حضور ندارند. آموزش از دور "امکان دسترسی وبرقراری ارتباط دو جانبه میان یاددهنده و یادگیرنده که به لحاظ زمانی و مکانی از یکدیگر جدا هستند" را فراهم میکند. لازم به ذکر است که دورههای برخط باز(open online courses) با هدف مشارکت تعاملی(interactive participation) در مقیاس بزرگ و دسترسی باز(open access) از طریق وب یا سایر فناوریهای شبکه از دستاوردهایاخیر توسعه و تکوین آموزش از دور هستند.

 

Joi L. Moore et al. e-Learning, online learning, and distance learning environments: Are they the same? Internet and Higher Education 14 (2011) 129–135. Available from: https://scholar.vt.edu/.../eLearning

یادگیری الکترونیکی (Electronic Learning)

اصطلاح یادگیری الکترونیکی مجموعه گسترده‏ای از برنامه‏ها و فرایندهاییادگیری مبتنی بر کامپیوتر، یادگیری مبتنی بر وب، کلاس‏های مجازی و همکاری دیجیتالی را پوشش می‏دهد،اما در حال حاضر فقط به عنوان یادگیری الکترونیکی نامیدهمیشود. همچنین، یادگیری الکترونیکی بر ارایه محتوای آموزشیو ایجاد تعاملات مختلف در محیط یادگیری از طریق رسانه‏های الکترونیکی، شامل اینترنت، اینترانت، اکسترانت، پخش ماهواره‏ای(satellite broadcast)، نوارهای دیداری شنیداری، تلویزیون تعاملی(interactiveTV) و CD-ROMاشاره دارد(1).

 

تفاوت آموزش از دورو یادگیری الکترونیکی

همانطورکه در نمودار مشاهده می‏شود، یادگیری انعطافپذیر به رفع نیازهای یادگیرنده با استفاده از مناسبترین روشهای یاددهی و یادگیریبه ویژه روشهای یادگیرنده محوریمیپردازد.همچنین، یادگیری انعطافپذیر در مورد افزایش سطحدسترسی، انتخاب زمان، مکان، کنترل فرایند یادگیری، کمک به مسئولیت‏پذیری در یادگیری و ارائه پشتیبانی مناسب به یادگیرنده است. در این محیط یادگیرنده نیازهای آموزشی خود را بر مبنای شرایط، ویژگیها و سبکهای یادگیری خویش شخصیسازی میکند(2).

از سوی دیگر، آموزش از دور زیرمجموعهآموزش انعطافپذیر و یادگیری الکترونیکی نیز زیرمجموعه یادگیری از دور است. بنابراین، مفهوم یادگیری الکترونیکی محدودتر از یادگیری از دور است، زیرا یادگیری از دور شامل یادگیری مبتنی بر متون و دروسی است که از طریق مکاتبات نوشتاری نیز انجام می‏شوند. علاوهبراین، یادگیری الکترونیکیمفهوم کلانی(macro concept)است که محیطهای یادگیری برخط و سیار (online andmobile learning environments) را نیز پوشش می‏دهد(1).

 

  1.       Abd Rahman R. et al. Possibilities Using Mobile Learning in Malaysian Technical and Vocational Education (TVE): A Qualitative Case Study. Proceedings of the 3rd International Conference of Teaching and Learning (ICTL 2011).INTI International University, Malaysia.

2.       Flexible Learning: some definitions and examples. Available from: learningon.theloop.school.nz/moodle/file.php/.../Flexible_Learning_defn.d...

 

یادگیری ترکیبی (Blended Learning )

ترکیبی از آموزش ‌حضوری و کلاسهای برخط است که تجریه یاددهی و یادگیری اثربخش را برای یاددهندگان و یادگیرندگان فراهم میکند. یادگیری هایبرید و تلفیقی (hybrid or mixed learning) نیز نامیده میشود.

Erdem M. and NuhoğluKibar P. Students' Opinions on Facebook Supported Blended Learning Environment. 2014. Vol. 13, No. 1. 199- 206.

 

کلاس مجازی (virtual classroom)

 اشاره بر محیط یادگیری دیجیتالی دارد که به جای کلاس درس فیزیکی از اینترنت استفاده میشود و با پیاده‏سازی نرمافزار لازم به یاددهنده و یادگیرندگان اجازه می‏دهد تا براساس تقویم آموزشی و در زمان‏های معین با یکدیگر تعامل و ارتباط داشتهباشند.

 

Glossary of Online Learning Terms.Available from: www.ndvs.org/emmanuel/FOV1.../TerminologyWooksheet.pdf

 

یادگیری همزمان (Synchronous Learning )

مشارکت، ارتباط و تعامل برخط (Online) همه یادگیرندگان در فرایند یادگیری به صورت همزمان و در مکانهای مختلف با یکدیگر و با یاددهنده است. یادگیری همزمان با استفاده از ابزارهای کلاس مجازی (مانند کنفرانسهای صوتی و تصویری) تسهیل و پشتیبانی میشود.جدول1برخی از ابزارهای موجود، قابلیت استفاده و محدودیت‏های آن‏ها را نشان می‏دهد.

 

جدول 1. ابزارهای همزمان، قابلیت استفاده و محدودیتها

ابزار

قابلیت استفاده

محدودیت‏ها

کنفرانس ویدئویی

Video conferencing

تعامل در زمان واقعی، شبیه به کلاس حضوری

پرهزینه، کیفیت آن وابسته به پهنای باند است

کنفرانس تحت وب

Web conferencing

امکان به اشتراکگذاری سخنرانی، اسناد و نمایش برنامه

پرهزینه، کیفیت آن وابسته به پهنای باند و با کنفرانس صوتی موثر است

کنفرانس صوتی

Audio conferencing

مباحثه مشارکتی شامل تعدادی از افراد خاص

اگر انتظار میرود که شرکت‌کنندگان بین‌المللی حضور داشتهباشند ممکن است پرهزینه باشد

گفتوگو

Chat

 

دارای قابلیت به اشتراکگذاری اطلاعات با پیچیدگی اندک، مانند متن و گرافیک

بیشتر مبتنی بر متن است، به همین دلیل سطح ارتباطات پایین است

پیام فوری

Instant messaging

ارایه پیام فوری مانند اطلاعیههای مهم

نیاز به برخی از دستگاههای خاص مانند هدست دارد. به تعاملات یک فرد با فرد دیگر یا یک فرد با افراد دیگر اجازه می‏دهد

وایت بورد

White boarding

 

تولید ایدههای مشارکتی

پرهزینه، براساس پهنای باند، زمانی موثر است که همراه با کنفرانس صوتی باشد

برنامه به اشتراک‏گذاری

تولید اسناد مشارکتی

پرهزینه، براساس پهنای باند، زمانی موثر است که همراه با کنفرانس صوتی باشد

 

یادگیری ناهمزمان(Asynchronous Learning)

 یادگیرندگان در زمانها و مکان‏های مختلف در یک دوره یادگیری مجازی شرکت نموده و به سیستم وصل میشوند. همچنین ممکن است یادگیری الکترونیکی یا آموزش مبتنی بر وب (web-based training) نیز نامیدهشود. یادگیری ناهمزمان به یادگیرندگان اجازه میدهد تا یک دوره آموزشی را با سرعت و برنامه زمانی خود (مانند ارتباط با پست الكترونيكی) تنظیم کنند. جدول2 برخی از ابزارهای موجود، قابلیت استفاده و محدودیت‏های آنها را نشان می‏دهد.

 

جدول 2. ابزارهای ناهمزمان، قابلیت استفاده و محدودیتها

ابزار

قابلیت استفاده

محدودیت‏ها

فروم

Forum

همکاری و اشتراک ایده‏ها در یک دوره زمانی خاص

وقت بیشتری برای تصمیم‏گیری و نتیجهگیری صرف میشود

وبلاگ‌ها

Web logs (Blogs)

انتشار ایده‏ها و نظرات

وقت بیشتری برای تصمیم‏گیری و نتیجهگیری صرف میشود

پست الکترونیکی

Messaging (e-mail)

توزیع محتوای آموزشی براساس یک فرد با فرد دیگر یا یک فرد با افراد دیگر 

دریافت پاسخ به وسیله پست الکترونیکی به ویژه در کلاس‏های بزرگ دشوار است

جریان صوتی

Streaming audio

ارایه و پخش سخنرانی

ایستاست و تعاملات لازم را فراهم نمی‏کند

جریان ویدئویی

Streaming video

ارایه و پخش سخنرانی

ایستاست و تعاملات لازم را فراهم نمی‏کند

اسلاید

ارایه و پخش سخنرانی

ایستاست و تعاملات لازم را فراهم نمی‏کند

کتابخانه اسناد

پیگیری منابع یادگیری

ذخیرهسازی رسانهها، به مدیریت مناسب نیاز دارد

پایگاه داده‏ها

ذخیره و مدیریت منابع یاددهی و یادگیری

مستلزم مدیریت مناسب و پرسنل شایسته است

کتابهای الکترونیکی

مکمل‏ یاددهی و یادگیری

ایستاست و تعاملات لازم را فراهم نمی‏کند

بررسیها و نظرسنجیها

ارزیابی روند آموزش و عملکرد

نیاز به تعریف روشن و هماهنگی مناسب دارد

تقویم به اشتراک گذاشته شده

تنظیم و هماهنگی فعالیتها

تحت تاثیر منطقه زمانی قرار می‏گیرد

لینکهای وبسایت

هدایت یادگیرنده در جهت منابع و مراجع بیشتر

تغییر مکان منابع وب ممکن است موجب عدم دسترسی به منابع اشاره‏شده شود.

 

Adekunle I. Obasa et.al.A Comparative Study ofSynchronous and Asynchronous E-Learning Resource. 2013. Vol. 2, No. 11: 5938- 5946.

http://vec.iums.ac.ir/cms/FCKeditor/editor/images/spacer.gif 

پادکست (Podcast)

واژهی پادکست از ترکیب واژه‌های آی‌پاد (iPod) و پخش (broadcast) پدید آمدهاست. برنامه یا فایل صوتی دیجیتالی که معمولاً با قالب دیجیتالMP3(MP3 digital format) بر روی اینترنت توزیع میشود، و شامل سیستمی برای عضویت در آن بر روی یک صفحه وب جهان گستر است، با این روش برنامههای آتی مرتبط با آن به طور خودکار دریافت میشوند. هر چند عده‌ای نیز پادکست را سرواژه کلماتPersonal On-Demand Narrowcasting میدانند که واژه Narrowcasting به معنی ارسال محدود در مقابل broadcasting به معنی ارسال به صورت کلان به کار رفتهاست.

برای اطلاعات بیشتر به لینک زیر مراجعه کنید:

 

https://books.google.com/books?id=sXf4AvwKVJAC&pg=PA13&lpg=PA13&dq=Personal+On-Demand+Narrowcasting&source=bl&ots=9ISVoLkvY-&sig=dHyYgJCnYHHj8gT4iCJBFUQKnOo&hl=en&sa=X&ei=bdLxVMbGKs7catH0gcAB&ved=0CDgQ6AEwAw#v=onepage&q=Personal%20On-Demand%20Narrowcasting&f=false

 

http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1090452/podcast

 

 

ویدکست (vidcast)

یا پادکست ویدئویی (Videocast)، کلیپ ویدئویی طراحی شدهاست که با دستگاه‏های قابل‏حمل محتوای آموزشی را برای کاربران قابل مشاهده میکند. "vcast"، "vodcast" و "videocast،" vidcast نیز نامیده‌میشود.

  برای اطلاعات بیشتر به لینک زیر مراجعه کنید:

http://encyclopedia2.thefreedictionary.com/Videocast

 

مرورگر وب (Web browser)

مرورگر، نرم افزار کاربردی است که به کامپیوتر کاربر اجازه میدهد تا بر روی اینترنت اطلاعات را جستجو و مشاهدهکند. اولین مرورگر مبتنی بر متن(text-based browser) برای وب جهان گستر در سال 1991 در دسترس قرار گرفت. پر کاربردترین مرورگرهای اینترنتبه ترتیب گوگل کروم، اینترنت اکسپلورر و موزیلا فایرفاکس هستند:

http://www.britannica.com/EBchecked/topic/638480/browser

 

·         Windows Internet Explorer. مرورگر وب مایکروسافت و یکی پراستفاده‌ترین مرورگرها در میان کاربران است. این مرورگر به طور پیشفرض همراه با سیستم‌عامل ویندوز نصب می‌شود.

 

http://www.britannica.com/EBchecked/topic/291515/Internet-Explorer-IE

 

·         Mozilla Firefox. برای مرور و جستجو در بین صفحات اینترنتی استفاده میشود. این مرورگر محصول کمپانی قدیمی Netscape است که در زمینه ارائه ابزارهای اینترنتی بسیار محبوب و معروف است.به دلیل ویژگی‏های امنیت، سرعت، کیفیت و قابلیت سفارشی‌سازی بسیار بالا وارتقاء مداوم در سال 2010 فایرفاکس از مرورگر اینترنت اکسپلوررپیشی گرفت و تبدیل به محبوبترین مرورگر وب در اروپا شد.

 

http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1472950/Firefox

 

·         Google Chromeیک مرورگر وب رایگان است که در سال ۲۰۰۸ توسط شرکت گوگل عرضه شد. گوگل کروم مرورگری امن، سریع و بسیار باثبات است. قدرت کروم به عملکرد برنامه و سرعت پردازش آن به جاوا اسکریپت(V8) آن بستگی دارد.

برای اطلاعات بیشتر به لینک زیر مراجعه کنید:

http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1469410/Chrome

 

 

اسکورم (SCORM)

اسکورم یک استاندارد جامع آموزشی ومخفف عبارت «مدل مرجع محتوای قابل اشتراک‏گذاری» ( Sharable Content Object Reference Model )است و مجموعهای از استانداردهای صنعتیکه توسط سازمانی به نام ADLمخففAdvanced Distributed Learningبه نیابت از طرف وزارت دفاع آمریکا برای محصولات نرمافزاری یادگیری الکترونیکی تعریف شده‌است. SCORM استانداردهای درهم‏کنشی (Interoperability) در یادگیری الکترونیکی است که برای ایجاد اطمینان از کارکرد موثر محتوای یادگیری الکترونیکی با تمام پلتفرمهای اداری مانند LMS / LCMS طراحی میشود.

پنج ویژگی‏ اسکورم عبارت است از:

·         قابلیت دسترسی (Accessibility): امکان تشخیص و دسترسی به اجزای دستورالعمل‏‏های مندرج در محتوای آموزشی موجود در مکانهای مختلف و قابل دسترس ساختن آن در دیگر اماکن‏

·         انطباقپذیری (Adaptability): امکان شخصی‎‎سازیدستور‏العمل‏ها، متناسب با نیازهای شخصی و سازمانی

·          مقرون به صرفه بودن(Affordability): امکان افزایش میزان کارایی و راندمان عملکرد از طریق کاهش زمان و هزینه‏های مرتبط با دستورالعمل‏های آموزشی

·         پایدار‏ی (Durability): امکان صیانت و مقاوم‏سازی محتواهای آموزش در برابر آثار ناشی از تغییرات و تحولات تکنولوژیک؛ بدون تقبل هزینههای طراحی، پیکربندی و یا کدنویسی مجدد

·         درهم‏ کنشی (Interoperability): امکان انتقال دستورالعمل‏های آموزشی ایجاد شده تحت پلتفرم و یا ابزارهای خاص موجود در یک مکان به دیگر محیط‏ها

·         استفاده‏ی مجدد (Reusability): امکان برخورداری از انعطاف در زمینه درج و به‏ کارگیری دستآوردها (در قالب دستورالعمل‏های آموزشی) در دیگر برنامهها، کاربردها و قالب‏ها

برای اطلاعات بیشتر به لینک زیر مراجعه کنید:

https://www.trainingindustry.com/wiki/entries/shareable-content-object-reference-model-(scorm).aspx

http://scormmakers.scict.ir/fa-IR/AboutSCORM

 

پسوند فایل (Filename extension)

پسوندی است که در انتهای نام هر فایل، پس از یک نقطه قرار می‌گیرد. این پسوندها بیان‌کننده قالب هر فایل هستند. پسوند فایل به ویندوز یا هر سیستم عاملی کمک می‏کند تا تعیین نمایدچه برنامه‏ای برای آن نوع فایل باید باز شود. برخی از پسوندها به این ترتیب هستند: .png, .exe, .dmg, .txt. به عنوان مثال، EXEکوتاه شده"executable" یا "اجرایی" است و پسوند فایل استاندارد مورد استفادهی برنامههای ویندوز است. بنابراین، هر زمان که در ویندوز بر روی یک فایل EXEدوبار کلیک یا آن را باز کنید، برنامه مورد نظر اجرا خواهدشد.

 برای اطلاعات بیشتر به لینک زیر مراجعه کنید:

 

http://pcsupport.about.com/od/termsf/g/file_extension.htm

http://pc.net/extensions/

 

WinRAR

نرم‌افزار بایگانی‌کننده و فشرده‌سازی فایل‌های مختلف است. این نرم‌افزار، یکی از نرم‌افزارهای اختصاصی در حوزه فرمت RAR بوده که سایر فرمت‌های فشرده‌سازی مانندRAR, ZIP, WinZip, CAB  و غیره را نیز پشتیبانی می‌کند.

پسوند فایل: .rar

  برای اطلاعات بیشتر به لینک زیر مراجعه کنید:

http://www.winrar.co.nz/winrar-benefits

http://pc.net/extensions/file/rar

 

Winzip

نرم‌افزاری برای فشردهسازی یا بایگانی فایل‌ها در محیط ویندوز است.نرم‌افزار وین‌زیپ، آرشیوهای زیپ را ایجاد می‌نماید، علاوه بر این، انواع فرمت‌های آرشیو و فشردهشده در کامپیوتر را پشتیبانی می‌کند.یکی از امکانات مهم این نرم‌افزار، کدگذاری محرمانه بر روی فایل‌ها و فولدرها است. این برنامه قادر به بایگانی فایل‌های موجود در سیستمو کپی کردن فایل‌ها بر روی دیسک‌های مختلف است.همچنین این نرم‌افزار، قابلیت نمایش یک تصویر از محتویات فایل‌های فشردهشده را نیز دارد.فشردهسازی فایل، موجب کم شدن حجم، کپی آسان و امنیت بیشتر فایل موردنظر میشود.

پسوند فایل: .zip

   برای اطلاعات بیشتر به لینک زیر مراجعه کنید:

http://www.encyclo.co.uk/meaning-of-WINZIP

http://pc.net/extensions/file/zip

 

Adobe Flash

فناوری فلش توسط شرکت ماکرومدیا Macromedia) ) در دنیای وب بنیان‌گذاری شد که با خریداری ماکرومدیا توسط ادوبی(Adobe ) با علامت تجاری ادوبی معرفی گردید. اساس ساختمان پروندههای فلش (SWF) بوده و به صورت برداری (Vector Base) است که با زبان اکشن اسکریپت محتویات و اشیاء (Objects) کنترل و دستوردهی میشوند. سادگی در کنترل محتویات، اطلاعات، گرافیک و قدرت انعطاف زیاد، منجر به استفاده گسترده از این فناوری شدهاست.

Adobe Flashبه کاربران اجازه ساخت انیمیشنهایی را میدهد که در اینترنت استفاده می‏شوند و Adobe Flash Player یکی از برنامههای توزیعشده گسترده در اینترنت است. امروزه بر روی 90 درصد کامپیوترهای متصل به اینترنت، یک پخش کننده فلش یا  Flash Playerفعال و نصب است.

برای مشاهده محتوای فلش در مرورگر وب، بایدFlash plug-in  نصب شدهباشد. با وجود اینکه، فلش به طور خودکار با اکثر مرورگرهای امروزی نصب می‏شود، برخی از انیمیشنها برای اینکه اجرا شوند ممکن است نیاز به یک نسخه به روز شده فلش داشتهباشند. خوشبختانه، میتوان آخرین Flash plug-in و فلش پلیر مستقل را به صورت رایگان از وب سایت Adobe دانلود کرد.

پسوند فایل: .FLA, .SWF

   برای اطلاعات بیشتر به لینک زیر مراجعه کنید:

 

http://techterms.com/definition/flash

http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1472952/Adobe-Flash

 

Adobe Acrobat

نرمافزاری است که به کاربران اجازه میدهد تا با سیستمهای کامپیوتری مختلف (PC, Macintosh, minicomputer, mainframe)  یک سند را از یک کامپیوتر به کامپیوتر دیگر ( از طریق دیسک یا اینترنت)، بدون هرگونه تغییر در نحوه مشاهده یا  چاپ سند بر روی صفحه نمایش انتقال دهند. آکروبات رنگ، فونت، عناصر گرافیکی، و طرح اولیه یک سند را حفظ و آنها را بر اساس قالب اصلی مجدداً تولید میکند. درواقع، فرمت فایل سند را به فرمت فایل سند قابل حمل (PDF) Portable Document Formatتبدیل میکند که میتواند توسط هر کامپیوتر با استفاده از نرم افزارAcrobat Reader  خواندهشود (بدون نیاز به برنامه‏ای که با سند اصلیایجاد شدهاست). اکنون ادوبی آکروبات دارای چند نسخه مختلف است و با نسخه‌های مختلف امکان بازکردن، خواندن، ویرایش، تغییر و تولید فایل‌های پی‌دی‌اف را فراهم می‌کند. PDF استاندارد جهانی برای توزیع پلتفرم مستقل کتابها، بروشورها، کاتالوگها، خبرنامهها، و غیره است.خالق این فرمت شرکت ادوبی و به رایگان از وبگاه ادوبی قابل دریافت است که امکان خواندن و چاپ فایلهای PDF را فراهم می‌کند.

پسوند فایل: .PDF

  برای اطلاعات بیشتر به لینک زیر مراجعه کنید:

http://www.businessdictionary.com/definition/Adobe-Acrobat.html

http://techterms.com/definition/pdf

 

بیشتر بدانیم